Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde bulunan yabancılarla ilgili olarak yabancının Türkiye’de yasal olarak bulunmasını sağlayan bir belgenin olmaması (vize, ikamet izni, çalışma izni, geçici koruma kimliği, uluslararası koruma belgesi gibi) durumunda yabancıyı sınır dışı etme hakkına sahiptir. 

Bazı durumlarda yasal kalış hakkı veren belgenin iptali veya devam ediyor olması halinde dahi idari bir kararla kişi hakkında sınır dışı etme işlemi başlatılabilir. Ancak sınır dışı etme kararı idare tarafından verilen bir karar olduğu için bu karara karşı idare mahkemeleri nezdinde dava açarak sınır dışı işlemini durdurmak mümkündür. Yasaya göre süresinde açılan iptal davası sınır dışı işlemini durdurur ve kişi sınır dışı edilemez. Ancak tek başına idari dava açılması kişinin idari gözetimden çıkarılması için yeterli değildir. 

**Scroll down for English**

Türkiye’deki uygulamada yasal kalış hakkı bulunmayan yabancılar hakkında Göç İdaresi’nce tahdit uygulanmakta, bu tahdide uygun olarak da bu kişiler güvenlik güçlerince yakalanıp Göç İdaresi’ne teslim edilmektedir. Kişinin yasal kalış hakkının bulunmadığı teyit edildikten sonra idare tarafından sınır dışı etme kararı verilir ve yabancı Geri Gönderme Merkezi’nde idari gözetim, bir diğer adıyla gözaltında tutulur. Bu her ne kadar geçici bir tedbir olsa da uzun yargılama süreleri nedeniyle idari gözetim süresi 1 yılı bulabilmekte hatta bazı istisnai durumlarda bu süreyi de geçebilmektedir. 

Yabancının kendisinin veya vekilinin idare mahkemesinde sınır dışı işlemine karşı dava açması sınır dışı işlemini durdursa da, tek başına bu davanın açılmış olması Geri Gönderme Merkezi’nden salınması için yeterli değildir. İdari gözetimin sonlandırılması için Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurulması gerekmektedir. Ancak bu başvurunun yapılmış olması idari gözetimin sonlandırılması için yeterli değildir. Hakimliğin ‘idari gözetimin sonlandırılması yönünde karar vermesi gerekir. Hakimliğin kararıyla birlikte kararı veren idari merci de idari gözetimin sonlandırılmasına karar verebilir.  

Sınır dışı işlemine karşı açılan iptal davası süresince kişinin sınır dışı edilmesi mümkün değildir. Şahıs idari gözetimden çıksa dahi tekrar idari gözetime girmemek için yanında davasının devam ettiğine dair ıslak imzalı dava bilgi formunu taşımalıdır. Aksi takdirde yabancının tekrar idari gözetim altına alınması söz konusu olabilecektir.

İdari davanın yabancının aleyhine sonuçlanması durumunda sınır dışı prosedürü kaldığı yerden devam edecektir. Lehine sonuçlanması ise ne yazık ki tek başına yasal kalış hakkı vermemektedir. Burada karar merci yine Göç İdaresi’dir. Bu sebeple idari davanın geçici bir çözüm olduğunun altına çizmekte fayda vardır. 

DEPORTATION AND ADMINISTRATIVE DETENTION 

The Republic of Turkey has the right to deport foreigners within its borders if the foreigner does not possess a document that legally allows them to stay in Turkey (such as a visa, residence permit, work permit, temporary protection ID, or international protection document).

In some cases, even if the document granting the right to stay legally has been canceled or is still valid, an administrative decision can initiate the deportation process. However, since the deportation decision is made by the administration, it is possible to file a lawsuit in administrative courts to stop the deportation process. According to the law, a timely filed annulment lawsuit halts the deportation process, and the person cannot be deported. However, simply filing an administrative lawsuit is not sufficient to release the person from administrative detention.

In practice, the Directorate General of Migration Management imposes a restriction on foreigners who do not have the right to stay legally in Turkey. According to this restriction, such individuals are apprehended by security forces and handed over to the Directorate General of Migration Management. Once it is confirmed that the person does not have the right to stay legally, the administration issues a deportation order, and the foreigner is held in administrative detention at a Removal Center. Although this is a temporary measure, the duration of administrative detention can last up to a year, and in some exceptional cases, it can even exceed this period due to lengthy judicial processes.

Even though filing a lawsuit against the deportation process halts the deportation, it is not enough by itself to secure the person’s release from the Detention Center. To terminate administrative detention, an application must be made to the Criminal Judgeship of Peace. However, merely submitting this application is not sufficient to end the administrative detention. The judge must decide to terminate the administrative detention. Along with the judge’s decision, the administrative authority that made the initial decision may also decide to end the detention.

During the lawsuit against the deportation process, the person cannot be deported. Even if the person is released from administrative detention, they must carry a wet-signed lawsuit information form to avoid being re-detained. Otherwise, the foreigner may be subject to administrative detention again.

If the administrative lawsuit results negative for the foreigner, the deportation procedure will continue from where it left off and also a positive result does not automatically grant the right to stay legally. The decision still lies with the Directorate General of Migration Management. Therefore, it is important to underline that the administrative lawsuit is only a temporary solution.